Persartikel - Kunstmestschok door Hormuz kan schaden voor de PVT-markt veroorzaken

Veel underwriters herinneren zich hoe de Arabische Lente ten minste gedeeltelijk voortkwam uit voedseltekorten — een scherpe herinnering aan het korte verband tussen voedselschaarste en burgerlijke onrust. De sluiting van de Straat van Hormuz en de daaruit voortvloeiende verstoringen van de toeleveringsketen, die de voedselvoorziening en -productie treffen, scheppen de voorwaarden voor toekomstige economische nood en burgerlijke onrust die verzekeraars in de markt voor politiek geweld zullen raken.

Oorspronkelijk gepubliceerd door Insurance Day en overgenomen met vriendelijke toestemming van de redactie.

Nu het conflict in de Golf voortduurt, blijven de markten voor politiek geweld, zeeoorlog- en luchtoorlogverzekering in de frontlinie, waarbij ze voortdurend hun prijsmodellen herkalibreren en de eerste meldingen opvangen. Wat veel minder duidelijk is, is waar andere verzekerde schaden zullen optreden en welke branches verplicht zullen zijn te reageren. De markt voor politiek geweld en terrorisme (PVT) ontvangt meldingen onder oorlogsspecifieke dekkingen, maar weinig anders — vooralsnog.

Veel media-aandacht is gericht op de Straat van Hormuz, niet alleen als energetisch knelpunt, maar ook als doorvoerroute voor materialen die cruciaal zijn voor de wereldwijde landbouw. Volgens UNCTAD (de Conferentie van de Verenigde Naties voor Handel en Ontwikkeling) wordt ongeveer een derde van de over zee vervoerde kunstmest via de Straat getransporteerd. Op het moment van schrijven zijn de verstoringen van de toeleveringsketen nog gaande en treffen zij de voedselvoorziening en -productie.

Ongeacht wanneer de situatie normaliseert, kunnen de meest significante gevolgen later worden gevoeld, waarbij een vertraagde toepassing van kunstmest mogelijk wereldwijd tot lagere opbrengsten leidt. In april merkte het rapport van S&P Global Market Intelligence, getiteld Economic and Industry Implications of Middle East Supply Disruptions, op dat de toeleveringsrisico's „zich ruim voorbij primaire energie hebben uitgebreid naar geraffineerde brandstoffen, kunstmest en industriële grondstoffen", waarmee de groeiende impact van het conflict op de mondiale voedselproductie verder werd onderstreept.

Hoewel de PVT-markt niet verzekert tegen voedseltekorten op zich, verzekert zij wel de gevolgen ervan. Twee gebeurtenissen die de PVT-markt op de proef stelden — de pandemie en de Arabische Lente — bieden bijzonder belangrijke referentiepunten. Veel underwriters herinneren zich hoe de Arabische Lente ten minste gedeeltelijk voortkwam uit voedseltekorten, een scherpe herinnering aan het korte verband tussen voedselschaarste en burgerlijke onrust.

Lessen uit het verleden

De Arabische Lente werd gevoed door onvrede onder gemeenschappen in heel Noord-Afrika en delen van de Levant. Frustratie over voedselprijzen, corruptie, uitsluiting van politieke processen en gevoelens van onderdrukking braken uiteindelijk met ongekende snelheid naar buiten. De zelfverbranding van een groenteverkoper in Tunesië leidde tot een snel escalerende spiraal, met gematigde protesten, gewelddadige protesten, rebellie, revolutie en, in het geval van Syrië, een burgeroorlog.

Voor PVT-underwriters was de les duidelijk: onderliggende drijfveren van onrust zijn vaak ruim van tevoren voorzienbaar, maar de timing en omvang van schaden niet. Het toonde ook aan hoe gebeurtenissen, eenmaal in gang gezet, sneller en heviger kunnen escaleren dan doorgaans in tariferingsaannames wordt voorzien.

De pandemie stelde de aannames van PVT-underwriters eveneens aanzienlijk op de proef. De verstoring die Covid veroorzaakte, legde bloot hoe snel toeleveringsketens onder druk kunnen bezwijken, waardoor de behoefte aan robuustere contingentieoplossingen ontstond — verzekerden zijn nu aanzienlijk beter uitgerust dan vóór 2020.

De waarschuwingssignalen van deze gebeurtenissen — druk op voedselprijzen, spanning op subsidies en beperkt aanbod — zijn nu zichtbaar in brandhaarden wereldwijd en worden door de PVT-markt beschouwd als mogelijke voorboden van escalerende burgerlijke onrust.

De oorlog tussen Rusland en Oekraïne heeft bovendien aangetoond hoe conflicten voedselonzekerheid kunnen veroorzaken in landen die niet direct betrokken zijn. Toen Oekraïense tarwezendingen naar Afrikaanse landen werden geblokkeerd, kwamen meerdere landen zeer dicht bij een hongersnood. Terwijl Europeanen klaagden over stijgende prijzen, waren voor velen in Afrika en zelfs delen van Oost-Azië en het Midden-Oosten sommige basisvoedingsmiddelen simpelweg onbetaalbaar.

Zoals bij de Arabische Lente was de combinatie van voedseltekorten, bestaande economische kwetsbaarheid en politieke spanningen een katalysator voor burgerlijke onrust.

Waarschijnlijke schadegeneratoren

De opeenvolging van gebeurtenissen volgt doorgaans een escalatiepatroon zodra de sociale druk een bepaalde drempel bereikt. Stakingen, rellen en burgerlijke onrust vormen doorgaans de eerste fase en de belangrijkste schadedrijver. Deze ontstaan meestal in gebieden met een middeninkomen en veel activa, in plaats van in de armste gebieden, waar sterkere verwachtingen ten aanzien van toegang betekenen dat verstoring van basisgoederen economisch significantere reacties kan uitlokken, wat vaak de grootste en vroegste claims oplevert.

Ten tweede worden opslag- en logistieke faciliteiten brandpunten van onrust. Bulkgoederen, voedselopslag, havenfaciliteiten en distributiehubs met grote voorraden op gemakkelijk identificeerbare locaties worden snel doelwitten. Wanneer dergelijk gedrag de toevoer massaal treft, neemt het cumulrisico snel toe.

Na de logistiek wordt het probleem systeembreed en verschuift het fundamenteel van fysieke dreiging naar systemisch risico. Havens, transportcorridors en distributienetwerken worden geconfronteerd met stakingen, blokkades en operationele verstoringen, wat aanvullende claims voor bedrijfsonderbreking uitlokt.

De PVT-markt ziet momenteel alleen claims onder oorlogsspecifieke dekkingen in direct getroffen landen; claims voor burgerlijke onrust als gevolg van toenemende druk op sociale systemen en prijzen van essentiële levensmiddelen moeten nog volgen. Het is echter zeer waarschijnlijk dat claims zullen ontstaan, maar niet onmiddellijk — er is tijd nodig voordat economische nood kritieke niveaus bereikt en sociale instabiliteit uitlokt. Hoe langer de Straat van Hormuz gesloten blijft, hoe groter die waarschijnlijkheid wordt.

De directe impact van het conflict zal blijven worden gedragen door de zeeoorlogs- en luchtoorlogsmarkten en het oorlogsgevaarsegment van de PVT-markt. Voor het bredere PVT-marktaanbod — d.w.z. stakingen, rellen en burgerlijke onrust — is de potentiële blootstelling minder direct zichtbaar en waarschijnlijk sterk vertraagd.

Toch zijn veel van de drijfveren, dynamieken en omstandigheden die eerder claims hebben veroorzaakt nu aanwezig. Die vertraging tussen oorzaak en gevolg kan een vals gevoel van veiligheid wekken en is historisch gezien het gebied waar de markt het meest blootgesteld is geweest.

De hard bevochten lessen van Covid en de Arabische Lente zijn zeer relevant voor de huidige situatie en mogen niet worden onderschat. Een volledig ineenstorten van de toevoer is niet nodig om de PVT-markt schaden te laten lijden. Bij druk op de prijs en beschikbaarheid van basisgoederen kan zelfs de waargenomen dreiging het gedrag voldoende veranderen om burgerlijke onrust te ontketenen.